Leegstand van woningen en gebouwen

De stad Herk-de-Stad wil meer kwaliteitsvolle en betaalbare woningen op de woningmarkt. Het stadsbestuur zet daarom via Wonen in West-Limburg in op een leegstandsbeleid ter voorkoming en bestrijding van leegstaande woningen en gebouwen.

Wat is een leegstaande woning? 

1. Een leegstaande woning is een woning die gedurende tenminste twaalf opeenvolgende maanden niet aangewend wordt in overeenstemming met de woonfunctie of elke andere functie die een effectief en niet-occasioneel gebruik van de woning met zich meebrengt zoals bepaald door de Vlaamse Codex Wonen van 2021;
2. Een nieuwe woning wordt als leegstaand beschouwd indien die woning binnen zeven jaar na afgifte van een definitief uitvoerbare omgevingsvergunning in laatste administratieve aanleg niet aangewend wordt in overeenstemming met de woonfunctie;
3. Wordt eveneens als leegstaand beschouwd de woning met een woonfunctie waarvoor een aanvraag als tweede verblijf werd geweigerd, omdat het pand niet voldoet aan de bepalingen van Titel III, hoofdstuk I, artikel 5 van het decreet van 15 juli 1997 houdende de Vlaamse Codex Wonen, met latere wijzigingen, of omdat uit een onderzoek ter plaatse is gebleken dat de private woongelegenheid niet op elk ogenblik kan bewoond worden of waarvoor de zakelijk gerechtigde niet kan aantonen dat de woning als tweede verblijf gebruikt wordt, zoals bijvoorbeeld het voorleggen van bewijs van verbruik van nutsvoorzieningen.

Wat is een leegstaande kamer?

Een leegstaande kamer is een kamer die gedurende tenminste twaalf opeenvolgende maanden niet aangewend wordt in overeenstemming met de woonfunctie of elke andere functie die een effectief en niet-occasioneel gebruik van de kamer met zich meebrengt zoals bepaald door de Vlaamse Codex Wonen van 2021;

Wat is een leegstaand gebouw?

1. Een gebouw dat voor meer dan 50 procent van de totale vloeroppervlakte niet overeenkomstig de functie van het gebouw wordt aangewend gedurende minstens twaalf opeenvolgende maanden. Daarbij wordt geen rekening gehouden met de woningen die deel uitmaken van het gebouw. De leegstand van woningen enerzijds en de leegstand van het geheel van niet-woongelegenheden anderzijds, dienen afzonderlijk beoordeeld te worden. De functie van het gebouw is deze die overeenkomt met een voor het gebouw of voor gedeelten daarvan drie definitief uitvoerbare omgevingsvergunning of meldingsakte als vermeld in artikel 6 van het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning. Bij een gebouw waarvoor geen vergunning of melding voorhanden is, of waarvan de functie niet duidelijk uit een vergunning of melding blijkt, wordt deze functie afgeleid uit het gewoonlijk gebruik van het gebouw voorafgaand aan het vermoeden van leegstand, zoals dat blijkt uit aangiften, akten en bescheiden;

2. Een gebouw dat in hoofdzaak gediend heeft voor een economische activiteit, zoals bedoeld in artikel 2, 2°, van het decreet van 19 april 1995 houdende maatregelen ter bestrijding en voorkoming van leegstand en verwaarlozing van bedrijfsruimten, wordt niet beschouwd als leegstaand zolang de oorspronkelijke beoefenaar van deze activiteit een gedeelte van het gebouw bewoont, en dat gedeelte niet afsplitsbaar is. Een gedeelte is eerst afsplitsbaar indien het na sloping van de overige gedeelten kan worden beschouwd als een afzonderlijke woning die voldoet aan de bouwfysische vereisten; 

3. Een nieuw gebouw wordt als leegstaand beschouwd, indien het gebouw binnen zeven jaar na de afgifte van een definitief uitvoerbare omgevingsvergunning in laatste administratieve aanleg niet aangewend wordt overeenkomstig de functie.

Leegstand wordt vastgesteld aan de hand van administratieve vaststellingen en vaststellingen ter plaatse door een bevoegd ambtenaar. Dit gebeurt aan de hand van minstens drie objectieve indicaties (zoals geen inschrijving in het bevolkingsregister, afgesloten nutsvoorzieningen, verwaarlozing, geen economische activiteit, enz.). De vaststelling wordt vastgelegd in een administratieve akte, met een technisch verslag en fotodossier. De datum van betekening van deze akte geldt als inventarisatiedatum.

De zakelijk gerechtigde kan binnen 30 dagen na betekening van de akte beroep aantekenen bij het college van burgemeester en schepenen via een gemotiveerd en ondertekend beroepschrift, ingediend per beveiligde zending.

Het college doet uitspraak over het beroep binnen 90 dagen na de betekening van het beroepschrift.

Wanneer geen (tijdig of ontvankelijk) beroep wordt ingediend of wanneer het beroep ongegrond wordt verklaard, blijft de opname in het leegstandsregister definitief behouden vanaf de datum van de administratieve akte.

In bepaalde gevallen kan je in aanmerking komen om voor een bepaalde periode vrijstelling van leegstandsheffing te krijgen. Uitgebreide informatie over de voorwaarden vind je in het leegstandsreglement. Hieronder vind je het aanvraagformulier voor aanvraag vrijstelling leegstand.

Om vrijgesteld te kunnen worden van de leegstandsheffing is het van belang dat je de aanvraag tijdig doet, d.w.z. minstens twee maanden voor het jaar volgend op de aktedatum.

Schrapping uit het leegstandregister kan je aanvragen als:

• er iemand ingeschreven is in het bevolkingsregister gedurende een periode van zes opeenvolgende maanden
• de woning is gesloopt
• het gebouw voor meer dan de helft van de totale vloeroppervlakte gebruikt wordt overeenkomstig de functie

Meer info over schrapping uit het leegstandsregister kan je vinden in het leegstandsreglement.
 

Wanneer een woning, gebouw of kamer is opgenomen in het leegstandsregister en deze opname twaalf opeenvolgende maanden aanhoudt, wordt een jaarlijkse gemeentelijke leegstandsbelasting gevestigd.

De belasting is voor het eerst verschuldigd vanaf de eerste verjaardag van de inventarisatiedatum en bedraagt:

• 1.100 euro voor een leegstaande woning of gebouw (niet-kamer);
• 200 euro voor een leegstaande kamer.

Voor elk bijkomend jaar dat het pand zonder onderbreking in het leegstandsregister blijft opgenomen, stijgt de belasting proportioneel (met een maximumfactor van vier).

Eventuele vrijstellingen schorten de belasting tijdelijk op, maar hebben geen invloed op de opname in het leegstandsregister of op de anciënniteit ervan.

Reglement betreffende de inventarisatie van en de heffing op leegstaande woningen en/of gebouwen en/of kamers